Vergunningvrij uw woning uitbreiden

Stel dat uw huidige woning of een andere woning die u op het oog heeft, net iets aan de krappe kant is. U kunt dan uiteraard nieuwbouw of een grootschalige verbouwing overwegen. Als dat nou net een brug te ver is, kunt u de mogelijkheden overwegen die het vergunningvrij bouwen biedt. Door de komst van het 'Besluit omgevingsrecht' zijn er mogelijkheden ontstaan om zonder al te veel administratieve rompslomp extra ruimte te creëren door een aan- of uitbouw te realiseren, danwel een bijgebouw op het perceel. Onder voorwaarden zijn dergelijke (ver)bouwactiviteiten vergunningvrij.

Op 1 oktober 2010 is de 'Wet algemene bepalingen omgevingsrecht' in werking getreden. De oude vertrouwde bouwvergunning is vervangen door de zogeheten Omgevingsvergunning. Een aantal bouwactiviteiten is uitgezonderd van deze vergunningplicht. De uitzonderingen zijn opgenomen in Bijlage II van het Besluit omgevingsrecht (Bor). In het navolgende heb ik de mogelijkheden voor vergunningvrij bouwen van bijgebouwen en aan-en uitbouwen voor u op een rij gezet.

Bijbehorende bouwwerken

Het Bor gaat uit van het paraplubegrip 'bijbehorende bouwwerken'. Hieronder vallen zowel aan- en uitbouwen als bijgebouwen, zoals schuren en overkappingen (carport e.d.). Er zijn 3 categorieën bouwwerken die vergunningvrij op het achtererf zijn toegestaan, t.w.: een bouwwerk tot max. 2,5 meter uit de gevel, een bouwwerk dat groter is dan die 2,5 meter en vrijstaande bouwwerken. Voor deze 3 categorieën gelden verschillende voorwaarden voor wat betreft onder meer de maximaal toegestane hoogte, oppervlakte, functionaliteit en afstand tot aangrenzende buurpercelen en openbaar gebied.

Kritisch: de 2,5 meter-grens

De 2,5 meter grens is met name van belang als u de aan- of uitbouw wilt gebruiken om uw woongenot te vergroten, bijv. om uw woonkamer of keuken uit te breiden. Dat mag namelijk uitsluitend binnen deze 2,5 meter. Buiten die 2,5 meter mag het gehele bouwwerk uitsluitend bedoeld zijn voor ondergeschikt gebruik zoals een garage, bijkeuken, atelier of hobbyruimte. Maar pas op! Stel dat u een aanbouw realiseert van 4 meter, waar van de eerste 2,5 meter bedoeld is voor uitbreiding van het woongenot en de resterende 1,5 meter een ondergeschikte functie krijgt, dan moet u ook daadwerkelijk een pui of muur aanbrengen op die 2,5 meter grens!

Uitzonderingen

Dergelijke 'bijbehorende bouwwerken' mogen overigens niet worden gebouwd aan een woonwagen, recreatiewoning of tijdelijk hoofdgebouw. Ook is de regeling n.v.t. ingeval van een (rijks)monument of beschermd stadsgezicht.

 Overige kleine bouwwerken

Het Besluit omgevingsrecht kent ook nog een regeling voor 'overige kleine bouwwerken'. Dit betreft veelal verblijfplaatsen voor dieren. Deze mogen zelfs vergunningvrij worden gebouwd op een voorerf, op voorwaarde dat ze geen groter oppervlak hebben dan 2 m² en niet hoger zijn dan 1 meter. Lees: een konijnenhok. Tevens zijn er in het Bor specifieke regelingen opgenomen t.a.v. overige bouwwerken,  'geen gebouwen zijnde', zoals erf -afscheidingen, zonweringen, zonnecollectoren en zelfs zwembaden.

Dakkapellen en -ramen

In het Bor zijn ook nog specifieke regels opgenomen voor gewilde uitbreidingen als dakkapellen en dakramen. Dakkapellen mogen vergunningvrij worden geplaatst aan de achterkant van uw woning, mits er rekening wordt gehouden met de maximale maatvoering uit het Bor. Zolang uw zijgevel niet aan openbaar toegankelijk gebied grenst, gelden dezelfde voorwaarden. Zelfs aan de voorzijde en aan openbaar gebied grenzende zijgevels bestaan er mogelijkheden voor vergunningvrije dakkapellen, maar dan moeten het bestemmingsplan en het welstandsbeleid dit wel toestaan. Voor dakramen en andere dakopeningen zijn er afhankelijk van de afmetingen iets meer vergunningvrije mogelijkheden.

Realisatiefase

Zodra uw bouwplan voor een bijgebouw c.q. aan- of uitbouw voldoet aan de hiervoor opgesomde voorwaarden, kunt u het door u gewenste bouwwerk realiseren zonder omgevingsvergunning, zelfs als het bestemmingsplan deze bouwwerken niet zou toestaan. Wel moet u zich houden aan de eisen die het Bouwbesluit aan bouwwerken stelt. Dit zijn veelal technische eisen op het gebied van veiligheid, gezondheid en bruikbaarheid. Onder omstandigheden kunnen nog wel welstandseisen van toepassing zijn. Het verdient aanbeveling om tijdig in overleg te treden met uw buren; uw bouwwerk kan namelijk in strijd komen met bepaalde rechten van uw buren. Hoe dan ook adviseer ik dringend om altijd vooraf bij de gemeente navraag te doen of uw bouwplan inderdaad vergunningvrij mag worden gerealiseerd.

TIP: Of u een omgevingsvergunning nodig heeft,
kunt u gemakkelijk controleren via de vergunningcheck op
Omgevingsloket online: www.omgevingsloket.nl

Toetsing aan bestemmingsplan

Hebt u meer ruimte nodig dan deze regeling toestaat, zan zult u alsnog bij uw gemeente een omgevingsvergunning voor de bouw moeten aanvragen. De bouwaanvraag zal dan worden getoetst aan het bestemmingsplan, op grond waarvan veelal veel strengere eisen gelden. Niet alleen duurt dit langer, u bent bovendien geld kwijt aan leges. Dit kunt u besparen door gebruik te maken van de regeling vergunningvrij bouwen van het Besluit omgevingsrecht.